Kryzys dostaw ropy rurociągiem "Przyjaźń" 2007

Submitted by Redaktor on

W styczniu 2007 roku przerwane zostały dostawy ropy z Rosji przez rurociąg "Przyjaźń".

Podłoże kryzysu

- Rurociąg Przyjaźń dostarcza 1,8 mln baryłek dziennie (ok 80 mln ton rocznie) do Polski, Niemiec, Słowacji, Czech i na Węgry oraz do Ukrainy i Białorusi (które są także krajami tranzytowymi). Około połowy dostaw ropy rosyjskiej dla krajów Unii przechodzi przez Białoruś.

- Przez odcinek Polski płynie 50 mln ton rocznie, z tego 18 milionów to zaopatrzenie polskich rafinerii, a 22 mln to zaopatrzenie niemieckich rafinerii Schwedt i Mider Spergau.

- Dostawy ropy dla Białorusi były zwolnione z rosyjskiego cła eksportowego. Był to jedyny kraj od 4 lat mający takie warunki nabycia ropy z Rosji. Powodowało to, że w ostatnich miesiącach 2006 ropa kupowana przez Białoruś była o ponad 180 $/t tańsza od ropy kupowanej przez Polskę.

- Rosja i Białoruś zawarły międzynarodowe traktaty o swobodzie handlu z 1992 roku oraz na porozumienie z 1998 roku, które zakazywały nakładania podatków i ceł na towary transportowane przez terytorium tych państw.

- Białoruś nie zrealizowała porozumienia z 1995 roku, przewidującego pobieranie ceł na zachodniej granicy. 85% dochodów miało być otrzymywane przez Rosję. Było ono zawieszone od 2001, gdy Białoruś nakładała własne cła, zasilające jej budżet. Rosja ocenia straty z tego tytułu na 3,5 miliarda $ rocznie.

Rurociągi naftowe stanowią własność Białorusi.

Unia czerpie z Rosji 30% swego importu i 25% konsumpcji ropy.

Fakty

zebrane na temat przerwania dostaw ropy z Rosji przez rurociąg "Przyjaźń" w styczniu 2007 roku.

  • listopad 2006 – Rosja informuje, że eksport ropy do Białorusi zostanie obłożony cłem eksportowym (grudzień 2006 = 180,70 $/tonę, wcześniejszy kwartał = 237,60 $/tonę), jakie obowiązuje przy eksporcie do innych państw
  • listopad – Białoruś zwiększa cła eksportowe na ropę (128,20 $/tonę - z 102,60 $/tonę) i produkty (92,90 $/tonę z poprzednich 71,90 $/tonę)
  • 31 grudnia – zakończenie sporu gazowego podpisaniem niekorzystnych warunków dla Białorusi.
  • 1 stycznia 2007 roku - Białoruś przestaje kupować ropę rosyjską (rezerwy rafinerii białoruskich są oceniane na 2 tygodnie)
  • 3 stycznia – Białoruś informuje o nałożeniu od 1 stycznia cła na ropę transportowaną przez terytorium Białorusi w wysokości 45$ / tonę
  • 6 stycznia – Transneft ogłasza, że ropa jest podbierana przez stronę białoruską
  • 7 stycznia – występują zakłócenia w dostawach ropy do Polski, o północy z 7 na 8 stycznia dopływ ropy do Polski ustał.
  • 8 stycznia - Polska oświadcza, że dostawy przerwali Rosjanie:

    To, że za zakręceniem kurka stoją Rosjanie, sugerował dziś wiceminister gospodarki Piotr Naimski. Polityk uważa, że gdyby winowajcą była jedynie Białoruś, to nafty nie byłoby tylko w północnym odcinku ropociągu "Przyjaźń". A surowca brakuje też w południowym. Oznacza to, że ktoś przykręcił główny kurek z ropą. Ktoś w Rosji, a nie na Białorusi.

    www.dziennik.pl

    Strona rosyjska oświadcza, że Białoruś przerwała dostawy do państw trzecich, wskutek czego transport był niemożliwy.

    Андрей Шаронов - зам. главы МРЭТ (Минэкономразвития): "Белоруссия первая, я подчеркиваю, прекратила поставки российской нефти со своей территории на территорию "третьих стран", после чего уже российская сторона приостановила поставки с российской территории на Белоруссию, поскольку транзит оказался невозможным".

    Как заявил РБК 8 января с.г. вице-президент "Транснефти" Сергей Григорьев, компания не прекращала поставок нефти по трубопроводу "Дружба". По его словам, Белоруссия прекратила прием российской транзитной нефти по трубопроводу, проинформировав российскую сторону о том, что возобновит прокачку энергоносителя по данному участку магистрали только при условии оплаты таможенных сборов.
    top.rbc.ru

  • 9 stycznia – w nocy z 9 na 9. stycznia ropa przestaje płynąć na Słowację i Węgry (południowa nitka rurociągu Przyjaźń. Zatrzymanie dostaw jest odczuwane przez Ukrainę, Niemcy, Polskę, Węgry, Czechy i Słowację.
  • 9 stycznia - prowadzone są rozmowy Rosja Białoruś
  • 10 stycznia - konflikt zakończony po telefonicznej rozmowie prezydentów Rosji i Białorusi. Ustalono zniesienie cła oraz i renegocjacje podziału dochodów z cła eksportowego, które ma być pobierane na zachodniej granicy Białorusi. Strony dały sobie 2 dni na ustalenie szczegółów technicznych.
  • 10 stycznia

    Puls Biznesu: Ambasador Rosji przy UE Władimir Czyżow tłumaczył w środę dziennikarzom po spotkaniu z komisarzem UE ds. energii Andrisem Piebalgsem, że "Transnieft" był zmuszony odciąć dostawy ropy na Białoruś, gdyż ta bezprawnie zagarnęła ok. 80 tys. ton tego surowca, eksportowanego na Zachód. Dodał, że Białoruś zwraca tę ropę i eksport jej będzie wznowiony w ciągu kilku godzin.

    Strona białoruska pobrała ropę w ramach wprowadzonego 1 stycznia i po negocjacjach z Rosją zniesionego w środę cła tranzytowego w wysokości 45 dolarów za tonę surowca.

    www.pb.pl

  • 10 stycznia około godz. 21.30 w Adamowie przy granicy z Białorusią odnotowano ponowny przepływ rosyjskiej ropy naftowej rurociągiem "Przyjaźń". "Około północy ze środy na czwartek rurociąg na granicy Polski i Białorusi osiągnął pełną, standardową wydajność" - powiedział PAP Zakrzewski.
  • 11 stycznia - Białoruś oficjalnie ogłasza likwidację cła na przesył (45 $/t) oraz uregulowanie sprawy odciąganej z rurociągu ropy
  • 11 stycznia - PKN Orlen zwrócił się o uwolnienie 200 tys. ton ropy naftowej z rezerw państwowych.
  • 12 stycznia - Porozumienie między Białorusią a Rosją
  • 12 stycznia - Władze białoruskiej "Drużby" ogłaszają osiągnięcie pełnych mocy przesyłowych oraz informują, że 79 tys. ton rosyjskiej ropy zostało dostarczone do rurociągu.

    Об этом сообщил ИТАР-ТАСС гендиректор белорусского предприятия «Гомельтранснефть Дружба» Алексей Костюченко. До этого ночью по нефтепроводу было прокачано 79 тыс. тонн российской нефти, которая, по выражению белорусской стороны, находилась в республике "на ответственном хранении".
    www.vremya.ru

  • 12 stycznia - Unia zabiera głos, żądając od Białorusi zapewnienia bezpiecznego tranzytu rosyjskiej ropy.

    message contains EU’s demands that Minsk should ensure a guaranteed transit of Russian oil via Belarus, the well-informed sources said.

    Porozumienie

  • cło 180,70 $/tonę ropy zostało obniżone do 53 $/tonę od 20 mln ton dostarczanych na Białoruś. Wprowadzono mechanizm podnoszoący to cło:

    Согласно достигнутым договоренностям, экспортная пошлина на сырую нефть будет привязана к ставке экспортной пошлины, установленной законодательством России, с применением утвержденных коэффициентов. В 2007 году этот коэффициент составит 0,293; в 2008-м — 0,335; 2009-м — 0,356. Таким образом, с учетом того, что в настоящее время размер экспортной пошлины на нефть, устанавливаемой для третьих стран (стран, не участвовавших в этом соглашении, – «Росбалт»), составляет $180,5 за тонну, пошлина для Белоруссии составит $53 за тонну (180 умножить на 0,293).
    www.rosbalt.ru

  • cło będzie pobierane na zachodniej granicy Białorusi (jest to realizacja porozumienia zawartego w 1995 roku, które nie zostało przez Mińsk wprowadzone w życie)
  • podział pobieranych ceł

    premier Fradkow: "Будем взимать экспортную пошлину по ставке, равной соответствующей доле экспортной пошлины на нефтепродукты, поставляемые из Республики Беларусь, произведенной из сырой нефти российского происхождения. В следующем году в пропорции 70 процентов России и 30 процентов Белоруссии. В 2008 году - 80 процентов и 20 процентов, соответственно. И в 2009 году - 15 процентов пойдет Республике Беларусь и 85 процентов в Россию".
    www.1tv.ru

  • taki podział ceł będzie utrudniał Białorusi eksport rosyjskiej ropy

    minister Kudrin: Министр финансов Алексей Кудрин отметил, что пошлина для Белоруссии будет меняться каждые 2 месяца в зависимости от изменений пошлины для третьих стран (для дальнего зарубежья). Также Кудрин подчеркнул, что по условиям соглашения Белоруссии будет крайне не выгодно экспортировать сырую нефть — как поставляемую из России, так и производимую у себя. (Белоруссия ежегодно добывает 2 млн тонн нефти ). «Помимо экспортной пошлины, установленной Россией в $53, Белоруссии придется платить еще и пошлину в $180,5, установленную на ее внешней границе», — подчеркнул министр.
    www.rosbalt.ru

  • opłata 35-cent/baryłkę za utrzymanie sieci płacone przez Transneft pozostaje
  • takie warunki dają budżetowi rosyjskiemu dodatkowe 1,1 mld $ dochodów w 2007 roku.